Śmierć pięknych saren - Ota Pavel

Przyznaję się bez bicia, że sięgnęłam po Śmierć pięknych saren z rekomendacji Mariusza Szczygła, tyle razy słyszałam, jak zachwala tę książkę, że musiałam się na własne oczy przekonać, czy warto. No więc: warto!

Przedwczoraj pisałam o  tym specyficznym wspólnym rysie czeskich opowiadań i powieści. Jest taka piosenka Nohavicy przybliżona niedawno przez Artura Andrusa - Cieszyńska (Těšínská) - która jest dla mnie taką kwintesencją czeskiej filozofii. Śmiech przez łzy, nostalgia, uprzejmość i ten niezwykły optymizm: nawet o rzeczach strasznych mówi się w sposób subtelny i melancholijny, nigdy tonem cierpiętniczym, nie ma rozliczania, czy walenia czytelnika dosadnymi obrazami po głowie.

I takie są również opowiadania Oty Pavla - Śmierć pięknych saren i zawarte w tym samym tomie Jak spotkałem się z rybami. Piękne, nieco tęskne nowele autobiograficzne o świecie, który przeminął, o dzieciństwie, młodości przerwanej wojną oraz dorastaniu przypadającym na powojenny, wcale nie aż tak wesoły czas. Jednak nawet kiedy Pavel pisze o wojnie - znajduje w tym coś pozytywnego, jak anegdota ze stawem i stróżem (uwielbiam to opowiadanie!). I oczywiście takie domowe smaczki - czy wiecie, co to jest pumperdentlich? "Jest to podobno coś takiego - pisze Pavel - jakby szła piękna dama w sukni balowej lub fantastycznym futrze i wszystkim gały na wierzch wychodzą, a  ona na raz wdepnie w gówno."

Może i ignorantka ze mnie (ale w sumie skąd miałam wiedzieć?), ale wypożyczając książkę bardzo się zdziwiłam okładką. No bo przecież karpie to nie sarny! Ale spokojnie - już po pierwszych zdaniach doszłam do wniosku, że okładka jest jak najbardziej prawidłowa, a Pavel pisze o rybach (Śmierć pięknych saren to określenie psa-kłusownika). Ale myliłby się ten, kto czytałby książkę tylko na tym rybnym poziomie; to traktat o ludzkiej naturze, przyrodzie, miejscu w świecie, jak w opowiadaniach Hemingwaya, które pozornie traktują o polowaniu.

Na pisarstwo Oty Pavla wpływ z pewnością miała przebyta przez niego choroba psychiczna (Pavel był korespondentem sportowym i podczas w igrzysk Insbrucku przeżył ciężki epizod psychotyczny); pisać zaczął w ramach kuracji. A jego przemyślenia dotyczą czegoś ponadczasowego. Pavel pisze pięknie. Po prostu jego język zachwyca, na przykład kiedy opisuje słońce: "Dopiero słońce przywróciło nam dobry humor. Można powiedzieć, że słońce jest często wielką żółtą pigułką od niebiańskich psychiatrów, która rozpędza smutek i wytwarza różowy nastrój. Słońce działa niekiedy skuteczniej niż szwajcarskie proszki noveril czy amerykański aventyl HCl. Słońce jest także żółtym ręcznikiem frotte, który nas samoczynnie wyciera do sucha. Słońce również dostaje się nam do krwi, by ogrzać nasze serca, kiedy są zimne jak psi nochal." I co, piękne, prawda? 

Nie mogłam sobie odmówić umieszczenia Cieszyńskiej, ale chyba zgodzicie się ze mną, że niesamowicie pasuje klimatem.

Czytaj dalej...

Zbyt głośna samotność Bohumil Hrabal

Właściwie gdyby nie książki do stu stron, które ostatnio prezentowałam, chyba nie zwróciłabym uwagi na Zbyt głośną samotność Bohumila Hrabala. Jest w tej książce coś ciepłego, a jednocześnie smutnego. Jakiś złamany los, ale i pogodna akceptacja. 

 

Hanti jest pakowaczem w sortowni makulatury i szmat. Co dzień od trzydziestu pięciu lat tworzy małe dziełka sztuki – niby zwyczajne zgniecione paki niepotrzebnych gazet, starych książek, papieru pakowego, ale każdy taki pakiecik zawiera starannie ułożoną książkę-perełkę usuniętą przez cenzurę, bądź opakowany jest w reprodukcję słynnego obrazu. Mężczyzna wspomina wielokrotnie, że mimo woli jest wykształcony, bowiem znosi uratowane przed zgnieceniem książki do domu, a przez te trzy i pół dekady nazbierały się tony książek, grążące w razie zawalenia zgnieceniem na śmierć. Plany emerytalne głównego bohatera krzyżuje brygada młodych robotników i ich prasa, lepsza, wydajniejsza i szybsza niż ta, na której pracuje Hanti. 

Powieść prowadzona jest w pierwszej osobie i przypomina mi to odrobinę wylewność i bezpośredniość bohaterki Kobiety z prowincji. Całość można uznać za traktat filozoficzny z rozważaniem postawy Jezusa i Lao Tse, oraz rozprawa z uwspółcześnionym mitem Syzyfa. Hantio snuje również refleksje o straconej miłości, ale jak to u Czechów bywa, rzewny charakter wynurzeń w jednej chwili zostaje zburzony anegdotką „z grubej rury”, co dobrze robi powieści nie dając jej dojść do niebezpiecznej granicy patosu i kiczu. 

Podobnie jak Pociągi pod specjalnym nadzorem były osadzone w biografii Hrabala (w czasie wojny pracował na nastawni jako dyżurny ruchu), tak i Zbyt głośna samotność zakorzeniona jest w osobistych doświadczeniach pisarza; w ramach wytrzebiania przez ówczesne władze panoszącego się intelektualizmu pisarz był zmuszony pracować fizycznie i trafił do sortowni makulatury właśnie. 

Podoba mi się to specyficznie filozoficzne podejście do życia; chociaż nie chcę generalizować, to nie sposób nie zauważyć jakiegoś wspólnego rysu czeskich powieści - nawet o rzeczach strasznych potrafią czescy pisarze opowiadać z przymrużeniem oka, jak Ota Pavel w Śmierci pięknych saren, na których recenzję zapraszam pojutrze.

Czytaj dalej...

Fatalne jaja / Psie serce - Michaił Bułhakow

Fatalne jaja to napisane w 1924 roku opowiadanie o czerwonych promieniach, które przemieniają żywe organizmy w mordercze potwory rządzone instynktem, przy tym portret mentalności „nowego Rosjanina”. Zachodzę w głowę, jakim cudem Fatalne jaja przeszły cenzurę? Ten króciutki utworek jest tak jawnie antysowiecki, tak groteskowo opisuje w nim Bułhakow świat porewolucyjny, że chyba tylko cudem autor nie skończył na Łubiance. Dziwi fakt, że mimo wszystko Stalin tak lubił Bułhakowa, że za jego wstawiennictwem na afisze powróciła sztuka Dni Turbinów, a także z jego polecenia Bułhakow znalazł pracę jako asystent reżysera w Teatrze Artystycznym. 

To małe dziełko s-f jest porównywane do Wellsowskiego Pokarmu bogów (książka ukazała się dwadzieścia lat wcześniej); u Wellsa para naukowców, Bensington i Redwood, przyspieszają wzrosty kurczaków. W Fatalnych jajach profesor Persikov eksperymentuje na prostych organizmach (Rok, wysłannik nowych władz, ma pomóc w wylęgu kur, więc czerwonym promieniem napromieniowuje jajka na prowincjonalnej fermie). I u Wellsa i u Bułhakowa konsekwencje eksperymentów są opłakane. 

Jeżeli ktoś aktualnie nie ma Fatalnych jaj na półce, polecam czytanie on-line, bądź ściągnięcie na czytnik z Wolnych Lektur.

Psie serce utrzymane są w tym samym fantastycznym tonie, a okraszone tak dla Bułhakowa znamienna ironią i czarnym humorem. Przemiana psa w człowieka za sprawą przeszczepu przysadki  przypomniała mi pewien radziecki film s-f, w którym ludzką głowę przytwierdzono do maszyny. Widać filmowcy podążali tropem Bułhakowa, ale o ile w Psim sercu sprawa potraktowana została zgoła ironicznie, o tyle w filmie królowała pseudonauka.
I tu autor wyszydza porewolucyjnych towarzyszy, ich złodziejskie zapędy, nieróbstwo, nazywając np. komitet domowy hołotą. To chyba także pewien rodzaj krytyki ludzi w ogóle, ponieważ biedny uczłowieczony Szarik (a jakże!) z mądrego, nieco oportunistycznie nastawionego do świata pieska przeobraża się w zwykłego chama, który znajduje przyjaciół wśród proletariuszy i zostaje hyclem wyłapującym bezpańskie zwierzęta, którym do niedawna sam był. 
Prawdopodobnie pierwowzorem profesora Preobrażeńskiego był Siergiej Woronow, który eksperymentował na ludziach i małpach (wszczepił między innymi mężczyźnie małpie jądra),  i tak jak Preobrażeński pragnie eksperymentami odmładzać ludzi.  Rosyjscy "uczeni" próbowali również skrzyżować człowieka z małpą, a także przeszczepiać głowy międzygatunkowo, i dobrze, że w pewnym momencie zaprzestano owych eksperymentów, bo włos się jeży na głowie, dokąd mogłyby zabrnąć - o tym właśnie pisał ponad sto lat temu wspomniany już Wells w Wyspie doktora Moreau...

Czytaj dalej...

Strachy - Maria Ukniewska

Ze Strachami zetknęłam się przy okazji prezentowania w serii Z archiwum Filmoteki Narodowej filmu z 1938 roku z Eugeniuszem Bodo i Hanną Karwowską. Dramat utrzymany w tonie ekspresjonizmu niemieckiego porusza śmiałością tematu. Rzetelny, ale już bez „tego czegoś” jest serial telewizyjny z 1979 roku z młodziutką Izabelą Trojanowską w roli Teresy. 

Trafiłam na wzmiankę, że do wydania powieści przyczynił się w znacznej mierze Marian Hemar, któremu rękopis spodobał się na tyle, by wspierać Marię Ukniewską jako początkująca pisarkę. Ukniewska (właśc. Maria z Brejnakowskich Kuśniewiczowa), była tancerka rewiowa opisuje w swojej najsławniejszej powieści środowisko estradowe z niesławnej strony: wykorzystywanie młodych „girlsów” (tancerki tańczące w takich specyficznych szpalerach, kto oglądał choćby Halo, Szpicbródka, ten będzie wiedział), bieda przedwojennej Warszawy, psi żywot „objazdowej” rewii z prowincji (prowincją była określana reszta Polski poza Warszawą!). „Obliczała: mieszkanie trzydzieści pięć złotych, życie około dwóch złotych dziennie, „trochę” na papierosy, - więc powiedzmy, wszystko razem wszystko razem sto dwadzieścia złotych. Reszta pozostanie na ubranie, a właściwie to ubranie ma. Gdyby tak przymusić się, przypilnować, to mogłaby co miesiąc odłożyć ze sto osiemdziesiąt złotych.” Obliczeń w książce jest o wiele więcej, Teresa i jej przyjaciółka Linka liczą pieniądze na buty, swetry, jedzenie, lichy pokój wynajmowany u wścibskiej i pazernej wdowy. 

Nie istniały żadne prawa chroniące aspirujące młode tancerki, a ich środowisko było przeżarte wzajemną nienawiścią. Strachy to również gorzki romans miedzy młoda dziewczyną a starszym playboyem, główną gwiazdą teatrzyku. To również panorama obyczajów międzywojnia. W niektórych fragmentach przypomina Granicę (niestety, Strachom brak tej siły rażenia, co powieści Nałkowskiej), szczególnie objęta tabu sfera seksualności i jej konsekwencji (aborcja). 

Książkę polecam wszystkim chcącym poszerzyć swoja wiedzę na temat okresu dwudziestolecia międzywojennego, ponieważ przeważnie opracowania historyczne, bądź te quasi-historyczne skupiają się na tuzach tego okresu, nie na zwykłych zjadaczach chleba. 

Warto również dodać, że Ukniewska w czasie II wojny światowej walczyła we francuskim Ruchu Oporu, niestety, została schwytana i osadzona w Ravensbrück, a następnie w Bergen-Belsen. Wojnę przeżyła, tak samo jak jej mąż, Andrzej Kuśniewicz, prozaik, a zarazem dyplomata (stąd obecność we Francji). Ukniewska jest autorką jeszcze trzech innych powieści, ale to z na poły autobiograficznych Strachów została zapamiętana.

Czytaj dalej...

Tajemnice szafotu - Auguste de Villiers

W ubiegły weekend znów sięgnęłam po moje wiekowe skarby i wyłuskałam z nich niewielka objętościowo książeczkę w marmurkowej oprawie – Tajemnice szafotu: Powieść i inne opowiadania nakładem wydawnictwa LUX, Warszawa 1923r. Autorem zbiorku jest hrabia Auguste de Villiers de L'Isle-Adam (właściwie Jean-Marie-Mathias-Philippe-Auguste de Villiers de L'Isle Adam). Villiers przyszedł na świat w 1823 roku, a zakończył żywot w 1889 roku poślubiwszy na łożu śmierci swoją wieloletnią partnerkę, by móc prawomocnie objąć nazwiskiem swoje nieślubne dziecko. Z ciekawostek na temat autora znalazłam wzmiankę, że z ramienia legitymistów był kandydatem do paryskiej Rady Miejskiej w 1881 roku, a także współtworzył pismo Krzyż i szpada (La Croix et l’Épée).

Mając lat 45 święcił Villiers swój największy sukces wydawniczy: w 1883 roku światło dzienne ujrzał tom Opowieści okrutnych, którego wyborem są moje Tajemnice szafotu. Nowelki są krótkie, przesycone niesamowitością, i wyobrażam sobie, jakie mogły robić wrażenie na czytelniku te ponad sto lat temu. Szczególnie tytułowe, w którym autor dywaguje, czy po ścięciu gilotyną „pacjent” nadal jest w stanie odczuwać. Czytając miałam wrażenie, że autor garściami czerpie z Edgara Alana Poe. I miałam racje – Villiers żywo się na Amerykaninie wzorował, co jednak bardzo niechętnie przyznawał.

Opowieści okrutne wyszły w Czytelniku w latach 70-tych ubiegłego wieku, ale zaistnienie w spisie Lubimy Czytać Tajemnic szafotu świadczy o popularności autora, a przynajmniej dość dużym zachowanym nakładzie nowel z 1923 roku.

Czytaj dalej...

Potargowo - Śląskie Targi Książki 2015 w Katowicach

Nie mogło mnie zabraknąć na Śląskich Targach Książki w Katowicach. Po raz pierwszy odbywały się w nowym budynku - Międzynarodowym Centrum Kongresowym, a nie w Spodku, gdzie akurat trwała impreza muzyczna. I to był strzał w dziesiątkę, bowiem Centrum jest przestronne, ładne, i świetnie nadaje się do tego typu imprez. 

Tym razem jechałam z mężem - zrobiliśmy sobie wycieczkę do stolicy Górnego Śląska. Katowice pięknie się zmieniają i żal troszkę, że nie były tak ładnie "zrobione" jak studiowaliśmy. 

Pierwsze swoje kroki skierowaliśmy do stoiska Śląskich Blogerów Książkowych, u których trwała wymiana. Miałam naszykowane trzy książki, które bardzo szybko zamieniłam na Foenkinosa, Wielki smród i Tajemnicę Brokeback Mountain. Udało mi się również dostać brakujący tom AIS (Ludzie i potwory), a dla synka kupiłam komiks Adventure Time (niestety, z Gumballem, o którego pytałam jest jakiś problem licencyjny). Od razu pokupowaliśmy prezenty na gwiazdkę, oraz mikołaja (w tym Zwierzęta Wajraka, oraz Wigilię Małgorzaty, a także grę planszową o Afryce). Na spotkaniu blogerów wylosowałam jeszcze trzy książki, a jedną kupiłam na stoisku antykwarycznym. Tak więc było co nosić (śniło mi się potem, że niosłam 34 kilogramów książek!).

Mam bardzo pozytywne wrażenia ze Śląskich Targów Książki. Przede wszystkim nie było takiego szalonego ścisku jak w Krakowie. Owszem, sala była nieporównywalnie mniejsza, ale przez to może lepsza do ogarnięcia (w Krakowie po godzinie można było dostać duszności). Wstęp był darmowy, co jest, myślę, bardzo dobrym rozwiązaniem. Niestety, nie było kilku wydawnictw, z których książki chciałam pokupować, ale nie mogę narzekać na brak wyboru, bo jak już napisałam - przyjechałam obładowana. 

Pozytywnie mnie zaskoczyła ilość antykwariatów: naprawdę książki były na każdą kieszeń, bo na  jednym stoisku wyprzedawano książki po 2 złote.

Oczywiście nie mogło zabraknąć spotkań autorskich. W sumie nikogo sobie nie upatrzyłam, ale przysłuchiwałam się Michałowi Ogórkowi i przechodziłam koło Ewy Minge, która akurat podpisywała swoją książkę. 

Spotkanie z Michałem Ogórkiem

Po Targach odbyło się spotkanie blogerów. Jak w zeszłym roku w City Rock. Wzięliśmy sobie z mężem po pizzy, ale ja ledwo moją zjadłam, tak była duża; pyszna vegetariana na cienkim cieście. Co prawda na spotkaniu było mnie osób niż rok temu, ale atmosfera była bardzo miła, kameralna i sprzyjała wymianie poglądów. Do tego - jak już wspomniałam - odbyło się losowanie. 

Karolina, Agnieszka, za Agnieszką siedzi zasłonięta Magda, obok niej Magda, Ania, Zuzia, Ania, Katarzyna, oraz Ania.

Ania, Archer, ja

O 19:24 mieliśmy pociąg powrotny. Grzali jak wściekli i siedziałam w krótkim rękawku. Potem krótki spacerek i byliśmy w domu. Chociaż zmęczeni, wróciliśmy oboje bardzo zadowoleni.
W sumie nie miałam aż takich "bogatych" planów na Targi, a wywiozłam chyba więcej niż z Krakowa. Teraz to już naprawdę boję się wejść na konto ;)

Moje targowe "fanty"

Stosik prezentowy

Czytaj dalej...

Potargowo #3

O tym, że jadę na targi przypomniało mi się dopiero we czwartek. Miałam jechać z grupą z pracy, jak przed rokiem. W sobotę z samego rana (o 6:30) sprawdzałam, gdzie co jest, bo nie wydrukowałam sobie planu (na szczęście potem znalazłam w tagrowej gazetce). Rok temu miałam wydruk z pozaznaczanymi stoiskami, a i tak potem szłam na żywioł. 

Miałam kupić dwie książki i Wesołego Ryjka dla synka, a stanęło na kilkukilogramowym stosie, który w trzech siatkach skutecznie unieruchamiał mi nogi podczas jazdy busikiem. 

Tuż po wejściu skierowałyśmy się - nasza silna grupa bibliotekarek - do stoiska WL i grzecznie ustawiwszy się w ogonku do Twardocha czekałyśmy na swoją kolej do podpisu Wielorybów i ciem. Potem rozeszłyśmy się każda w swoją stronę spotykając się od czasu do czasu w tłumie zwiedzających. 

Szczepan Twardoch podpisuje mój egzemplarz Wielorybów i ciem

Udało mi się dotrzeć do Media Rodziny, gdzie dla Władka kupiłam kolejnego Wesołego Ryjka (Wesoły Ryjek i zima) i kalendarz z Panem Kuleczką na 2016 rok. Następne na moim celowniku było wyd. Karakter - i mam swój egzemplarz Jak przestałem kochać design. Właściwie powinnam już wtedy opuścić halę EXPO, bo z każdą minutą coraz bardziej uszczuplałam zapasy gotówki. Ale - co tam, targi są raz w roku! Dalej kupiłam najnowszego Murakamiego, Mężczyźni bez kobiet, a potem zawiesiłam się na stoisku z niszową literaturą czeską, słowacką, itp. Akurat jestem w trakcje czytania Śmierci pięknych saren, i pani niemal wepchnęła mi (a ja się nie broniłam) Kronikę pewnego miasta (Prevelakisa), oraz zeszłorocznego Jaroslava Rudiša - czytałam jego świetną książkę Koniec punku w Helsinkach, a chociaż Ciszy w Pradze nie miałam na liście - przeczytam z wielką chęcią. 

Zdobyłam również eseje o architekturze, Figury niemożliwe, i nowy, śliczniutki zeszycik firmy Santoro. Mężowi przywiozłam ciężkie tomiszcze o Survivalu (Jak przeżyć w każdych warunkach), a naprawdę rzutem na taśmę zgarnęłam egzemplarz Charlotte z podpisem Foenkinosa - jego Delikatność naprawdę mnie ujęła i w brodę bym sobie pluła, gdybym przepuściła taka okazję.

Moje tegoroczne targowe zdobycze :)

O 13-stej zaczęła się część dla blogerów i dzięki temu miałam okazję spotkać się z wieloma z Was. Niestety, nie mogłam być ani na spotkaniu nieformalnym, ani zostać po Złotej Zakładce, ale myślę, że w przyszłym roku będę miała nieco więcej czasu. A ze spotkania blogerów przywiozłam w targowej lnianej torbie Johna Williamsa Profesora Stonera, oraz Richarda Kinga Dywizjon 303, opracowanie historyczne o polskim dywizjonie RAFu.

Rozdanie Złotej Zakładki oraz nagrody dla Blogera Roku

Przeczytałam dzisiaj opinię, że targi zamiast być festiwalem są bazarkiem. No, targi to targi, a festiwal literatury to festiwal literatury i chyba te dwa wydarzenia różnią się znacznie. Tłok był niemiłosierny a każdy wynosił siaty książek i to chyba dobrze świadczy o Polakach, bo mówi się, że nie czytamy. Chociaż obita i niemal zadeptana - wyszłam z targów szczęśliwa.

Najmilej było spotkać Was, innych blogerów, miłośników literatury, ludzi zakręconych na punkcie szczególnie polskich autorów, ludzi z pasją. I mam nadzieję, że będziemy się widzieli za dwa tygodnie w Katowicach.

 

Czytaj dalej...

Książki do stu stron (film)

Zapraszam dzisiaj na mój pierwszy film. Czytelnik zadał mi niezłe zadanie domowe: książki do stu stron. Postanowiłam więc działać i wyszperałam kilka wartościowych pozycji.

Rozgadałam się na całe piętnaście minut. Jak wyszło, ocenicie sami.

Czytaj dalej...

Po pogrzebie - Agatha Christie

W latach 30-stych ubiegłego wieku S.S Van Dine opublikował wykładnię praw rządzących  przyzwoitą powieścią kryminalną. Van Dine doskonale wiedział o czym pisze, bowiem był autorem szeregu kryminałów detektywistycznych z gatunku hardboiled (cyniczny bohater poruszający się w mrocznym półświatku). Wedle wytycznych przestępcą nie powinien być ani detektyw, ani żaden z policjantów na służbie, detektyw do rozwiązania powinien dojść drogą dedukcji mając do dyspozycji takie same dane jakie czytelnik, a zbrodnie powinny być popełniane na tle osobistym. Wytyczne Van Dine’a zostały przyjęte jako obowiązujące zasady w Klubie Detektywów, czyli zrzeszeniu pisarzy specjalizujących się w prozie detektywistycznej. 

Mój najnowszy nabytek - Christie w oryginale.

Wedle dyrektyw Van Dine’a pisała również królowa kryminału, Agatha Christie. Choć oprócz powieści kryminalnych na swoim koncie ma także i prozę obyczajową, to z tych pierwszych jest doskonale znana czytelnikom na całym świecie. Spod jej pióra na przestrzeni ponad pięćdziesięciu lat wyszło około stu powieści i opowiadań o charyzmatycznym Belgu z wąsikiem, pannie Murple rozwiązującej zagadki na sielskiej angielskiej wsi, oraz o kilkorgu innych detektywach z przypadku, jak choćby pojawiający się w pięciu powieściach Tommy i Tuppence Beresfordowie.

Niedawno odbyła się kolejna edycja Tygodnia Zakazanych Książek i jako ciekawostkę warto dodać, iż w latach stalinizmu książki Christie były przez cenzurę PRL zakazane.  

Moja kolekcja powieści Christie. Wśród nich moja ulubiona - Tajemnica bladego konia.

W tym roku przypada 125 rocznica urodzin sławnej pisarki. Ja również przyłączyłam się do obchodów i sięgnęłam po absolutny klasyk – Po pogrzebie (After the funeral). Historia jest na pozór banalna: na stypie nestora rodu najmłodsza, niewidziana od dwudziestu lat siostra nieboszczyka rzuca cień podejrzenia na rzekomo naturalne jego zejście z tego łez padołu. Następnego dnia owa siostra o niepohamowanym języku ginie w tajemniczych okolicznościach. Sprawę bada, z początku samodzielnie, rodzinny prawnik, jednakże okoliczności są na tyle niejasne, że o wyjaśnienie zagadki poproszony zostaje sam legendarny Hercules Poirot.

Myślałam, że po tylu Agathach dam radę zgadnąć kto jest mordercą, ale znowu zostałam wykiwana. I kolejny raz złapałam się na palnięciu się w czoło, mrucząc jednocześnie: przecież to było oczywiste! 

Różne wydania A. Christie - stare z jamnikiem, oraz nowe.

Książkę czytałam w oryginale. Osobom uczącym się języka angielskiego polecam czytanie powieści, zwłaszcza kryminałów właśnie, ponieważ w odróżnieniu od przesyconej archaizmami klasyki ten gatunek pisany jest prostym językiem.
Oczywiście jak i inne książki o Poirocie i ta została sfilmowana (genialny David Suchet w tej roli!), a jedna z pomniejszych rólek (George Abernethie) gra święcący obecnie triumfy Michael Fassbender.

Czytaj dalej...

Rodzina Thibault - Roger Martin du Gard

Mam taka półkę, (właściwie dwie, no, trzy, ok, cały regał) która mieści książki z początku dwudziestego wieku. Nie są to wprawdzie białe kruki, o które pobiliby się bibliofile z wypchanym portfelem, ale mam kolekcję kilku powieści, podręczników, poradników, które niekiedy służą mi za eksponaty w czasie wystaw w mojej filii. Część mojego zbioru jest wycofana z nieistniejących już bibliotek przyzakładowych, lub została wygrzebana na pchlim targu. Interesuje mnie zwłaszcza jaki przez ostatnie dziesięciolecia sytuacja geopolityczna miała wpływ na wydawanie książek - co ciekawe, niektóre książki choć czytane wiele razy nadal trzymają fason, a niektóre "nowe", klejone, robione na łapu-capu rozpadają się przy pierwszym, drugim czytaniu. No i nie ukrywam faktu, że LUBIĘ MIEĆ książki. Lubię na nie patrzeć, oglądać, wąchać je (wiem, wiem, pewnie dostanę gruźlicy, albo jakiejś innej strasznej choroby od starego papieru; tak, wiem, nie powinnam tego lekceważyć). Ale książki służą przede wszystkim czytaniu. Więc przy okazji „książkowego spisu powszechnego” (zostały mi jeszcze cztery wypchane po brzegi regały, więc na razie nie pytajcie, ile mam książek) każdą książkę do czytania „na cito” zaznaczyłam małą karteczką samoprzylepną (nigdy nie mogę zapamiętać, jak się taka karteluszka nazywa).

Nie jestem przekonana, czy ma powstać jakiś nowy cykl – w końcu chyba już dosyć rozwarstwiania się i powtarzania, bo przecież te brązowe tomy są bardzo nieoczywiste. Pierwszą książką, po którą sięgnęłam już w zeszłym roku była Dama Kameliowa. Takie niepozorne kieszonkowe wydanie z lat 20-stych. Pisałam również o Chacie wuja Toma, które mam w starym wydaniu – co prawda z 1947 roku, ale książka jest wydana przez Gebethnera i Woolfa. Dziś chciałam napisać o Szarym zeszycie Rogera Martina du Garda.

Roger Martin du Gard jest laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1937. W uzasadnieniu komisji można przeczytać, iż uhonorowano go za „siłę artystyczną i prawdę w przedstawieniu człowieka, a także najbardziej odczuwalnych problemów współczesnego życia”*. Szary zeszyt, oraz zamieszczone w tym samym tomie dwie części Pokuty są początkowymi częściami wielotomowej Rodziny Thibault. Cykl opowiada o braciach – Jakubie (w starym wydaniu imię bohatera zostało przetłumaczone jako Jacek) i młodym lekarzu Antonim, ich despotycznym ojcu, Oskarze Thibault, który wyczekuje wysokiego odznaczenia (ten motyw w literaturze francuskiej pojawia się dość często), przyjacielu, Danielu de Fontanin, oraz bliższej i dalszej rodzinie, a czas który powieść obejmuje to niemal dwie pierwsze dekady ubiegłego wieku. U du Garda obecne są miłość (spełniona lub wzgardzona), pożądanie, oraz wielka polityka; Jakub angażuje się w ruch socjalistyczny, a z rozdziałów obejmujących czasy wielkiej wojny i te tuż po niej wyraźnie znać antywojenne nastroje Francuzów. Jest taka główna cecha powieści francuskich (nie, nie monumentalność, chociaż…) i jest nią niewątpliwie postawienie moralności - bądź dwuznacznej moralność bohatera - na pierwszym planie. Bez wstydu obnażają francuscy pisarze zakłamanie epoki, niesprawiedliwość względem słabszych, a to wszystko na przykładzie skomplikowanych relacji bohaterów.

Ze zdziwieniem odkryłam, że ta niepozorna książeczka ma ciąg dalszy. Rodzina Thibault wyszła w czterech tomach (maczkiem!) w Czytelniku pod koniec lat 80-tych. Były jeszcze starsze wydania, do których się dokopałam w bibliotecznych magazynach, ale są zdekompletowane i tłumaczone przez kilku różnych tłumaczy. 

Taka przedwojenna powieść, jeszcze sprzed reformy językowej z 1936 roku może być dla dzisiejszego czytelnika trudna w odbiorze. Dziwić może pisownia wielu wyrazów (hygjena, w naszem domu, bibljoteka, poprostu, etc.), ale warto sięgnąć choćby z ciekawości po taką "ramotkę". 

Co do samej powieści, owszem, zaintrygowała mnie, ale raczej do niej nie wrócę. Irytowali mnie bohaterowie, zwłaszcza Jakub/Jacek, który sprawiał bardzo niesympatyczne wrażenie i jako postać nie dawał się lubić, choć "w skali Mildred" (okropnie irytująca bohaterka W niewoli uczuć) dostałby ode mnie 8/10.

Teraz jestem w trakcie czytania trzech książek równocześnie. To do mnie nie podobne. Na tapecie mam Noblistę, książkę na DKK oraz powieść do poduszki. We czwartek kolejne "sprawozdanie" ze spotkania autorskiego, a w kolejny poniedziałek - kryminał!

*[źródło cytatu:Wikipedia]

Czytaj dalej...

Noce i dnie - Maria Dąbrowska

"W życiu bywają noce i bywają dnie powszednie, a czasami bywają też niedziele."

W tym tygodniu mija czterdzieści lat od zekranizowania jednej z najpiękniejszych polskich powieści. Zaryzykuję stwierdzenie, iż żywiołową, wiecznie "odwracająca kota ogonem" panią Barbarę zna każdy. I nie sposób czytając nie wyobrażać sobie obsady filmu Jerzego Antczaka z Jadwiga Barańską i Jerzym Bińczyckim w rolach głównych.

Poznając losy Niechciców poznajemy również poniekąd biografię samej autorki powieści, Marii Dąbrowskiej; pisarka bowiem odmalowuje dom rodzinny, otoczenie, w którym się wychowała, oraz swoje alter ego - Agnisię. Maria Szumska - tak brzmiało panieńskie nazwisko pisarki - przyszła na świat w 1889 roku w niewielkim majątku zarządzanym przez jej ojca, byłego powstańca, Józefa Szumskiego (Russów pod Kaliszem). Wszystkie daty z curriculum vitae Dąbrowskiej zgadzają się z datami w powieści, o której pierwsza wzmianka w listach do matki i prywatnych dziennikach autorki pojawia się już w 1926 roku. Pierwotnie powieść miała nosić tytuł Pośród życia i śmierci, a tomom odpowiednio nadano tytuły Domowe progi, Dwoje oraz Szklana góra. Pierwszy tom w odcinkach ukazywał się w Kobiecie współczesnej od 1929 roku, a poprawiony, czy też przerobiony, jako Kłopoty pani Barbary pojawiał się w Gazecie Zachodniej. Dalsze przeróbki zaowocowały nowym tytułem: Bogumił i Barbara, który koniec końców stał się pierwszym rozdziałem Nocy i dni, które znamy. Do 1934 roku powstają kolejne tomy: Wieczne zmartwienie, Miłość i Wiatr w oczy.

Niewątpliwą "gwiazdą" Nocy i dni jest pani Barbara - los związał ją nie z ukochanym Toliboskim, do którego tęskniła całe życie, lecz ze schłopiałym szlachcicem, byłym powstańcem, Bogumiłem. Choć miły, zaradny i nieskończenie dobry dla Basi, nigdy tak na prawdę nie zdobył serca żony. Basię stać było jedynie na stwierdzenia: "A kiedy przecież ja tego Bogumiła z latami coraz to więcej lubię, przywiązałam się do niego." Ale nie mamy jej tego za złe, przecież jest dobrą żoną, gospodynią, matką. Stara się jak może wychować wiecznie zaczytaną Agnichę, nieco narcystyczną Emilkę i krnąbrnego Tomaszka; nie można również zapominać o maleńkim Piotrusiu, oczku w głowie obojga rodziców, który zmarł w wieku pięciu lat po krótkiej chorobie, zostawiwszy pustkę w sercu zrozpaczonych rodziców.

Dzieje rodziny poznajemy od ślubu Bogumiła i Barbary, ale czytelnik zostaje wprowadzony w okoliczności zawarcia związku. Towarzyszymy parze przez kolejne dekady; a to borykają się z perzem na nowo objętym folwarku, a to z wielką polityka wkraczającą w codzienność. Niestety, politykowanie jest słabszą stroną powieści i czytając miałam ochotę przeskoczyć od razu w objęcia Niechciców - tak wspaniale napisanych postaci można ze świecą szukać na kartach powieści współczesnych. Panią Barbarę można cytować, a Bogumił jest jednym z najlepszych ojców i mężów o jakich można przeczytać.

Powieść tę czytałam na wakacjach. Wywołałam ogromne zdziwienie Dąbrowską - "to pani tak dla przyjemności?" - usłyszałam, kiedy na leżaku korzystając ze słońca opalałam się na patio. Tak, czytałam Noce i dnie z wielką przyjemnością.

Czytaj dalej...

Druga klasyczna setka książek wartych przeczytania

Poprzednia klasyczna setka wzbudziła niemałe kontrowersje - czemu akurat te tytuły, nie inne, czemu pominęłam wiele klasycznych tytułów, w końcu: zaniepokoiło Was słówko "musisz". Może rzeczywiście nie potrzebnie pokusiłam się o kalkę z anglojęzycznych list (must read).  

Oto kolejna klasyczna setka, która powstała z części książek odrzuconych z poprzedniej setki, a także kilku dodanych. Tu również jest kilka serii. Znajdziecie tu zarówno przykłady literatury światowej epoki oświecenia, romantyzmu, jak i powieści wydane w połowie ubiegłego wieku. 

Jakieś półtora roku temu pokusiłam się o próbę stworzenia kanonu na nowy wiek, który zawierałby te wszystkie wspaniałe powieści literatury najnowszej, które wypadałoby znać. Listę (do której chyba wrócę) możecie przeczytać TU.

1. 101 dalmatyńczyków - Dodie Smith
2. 20 000 mil podwodnej żeglugi - Juliusz Verne
3. 24 godziny z życia kobiety -  Stefan Zweig
4. Auto da fé - Elias Canetti
5. Bajki robotów - Stanisław Lem
6. Biesy - Fiodor Dostojewski
7. Boska komedia - Dante Alighieri
8. Cichy Don - Michaił Szołochow
9. cykl Fundacja - Issac Asimov
10. cykl Rodzina Thibault - Roger Martin du Gard
11. Czasy, w których przyszło nam żyć - Anthony Trollope
12. Czekając na Godota - Samuel Beckett
13. Czerwone i czarne -  Stendhal
14. Dama z pieskiem -  Antonin Czechow
15. Daniel Deronda - George Eliot
16. Do latarni morskiej -  Virginia Woolf
17. Dolina Issy - Czesław Miłosz
18. Don Camillo - Giovanni Guareschi
19. Dwanaście krzeseł - Eugeniusz Pietrow, Ilja Ilf
20. Dzieci Arbatu - Anatolij Rybakow
21. Dziennik Anny Frank
22. Dziesięciu Murzynków (I nie było już nikogo) - Agatha Christie
23. Effi Brist - Theodor Fontane
24. Egipcjanin Sinuhe - Mika Waltari
25. Elmer Gantry - Sinclair Lewis
26. Ethan Frome - Edith Wharton
27. Eugeniusz Oniegin - Aleksander Puszkin
28. Faraon -  Bolesław Prus
29. Gargantua i Pantagruel - François Rabelais
30. Gospoda pod Królową Gęsią Nóżką - Anatol France
31. Gra w klasy - Julio Cortázar
32. Gracz - Fiodor Dostojewski
33. Granica - Zofia Nałkowska
34. Hrabia Monte Christo - Aleksander Dumas (ojciec)
35. Imię róży - Umberto Eco
36. Inny Świat - Gustaw Herling-Grudziński
37. Ja, Klaudiusz - Robert Graves
38. Jerozolima wyzwolona - Torquato Tasso
39. Kandyd - Voltaire
40. Każdy umiera w samotności -  Hans Fallada
41. Kobieta trzydziestoletnia - Honoré de Balzac
42. Kobieta w bieli - Wilkie Collins
43. Królowa Margot - Aleksander Dumas (ojciec)
44. Kubuś fatalista i jego pan - Denis Diderot
45. Lochy Watykanu - André Gide
46. Mała Dorrit - Charles Dickens
47. Mały książę - Antoine de Saint-Exupéry
48. Matka - Maksym Gorki
49. Meir Ezofowicz -  Eliza Orzeszkowa
50. Miasteczko Middlemarch - George Eliot
51. Mieszczanin szlachcicem - Molier
52. Miłość w czasach zarazy - Gabriel García Márquez
53. Młyn nad Flossą - George Eliot
54. Moralność Pani Dulskiej - Gabriela Zapolska
55. Muminki - Tove Jansson
56. Na wschód od Edenu - John Steinbeck
57. Na zachodzie bez zmian - Erich Maria Remarque
58. Nana - Émile Zola
59. Niebezpieczne związki - Pierre Choderlos de Laclos
60. Nocny lot - Antoine de Saint-Exupéry
61. Nowa Heloiza - Jean-Jacques Rousseau
62. O czym szumią wierzby - Kenneth Grahame
63. Pani Dalloway - Virginia Woolf
64. Peregryn Pickle - Tobias George Smollett
65. Pokój z widokiem - Edward Morgan Forster
66. Popiół i diament - Jerzy Andrzejewski
67. Powrót do Howards End - Edward Morgan Forster
68. Przebudzenie - Kate Chopin
69. Przygody Sherlocka Holmesa - Arthur Conan Doyle
70. Przypadki Idziego Blasa - Alain-René Lesage
71. Pustelnia Parmeńska -  Stendhal
72. Quo Vadis - Henryk Sienkiewicz
73. Raj utracony - John Milton
74. Rip Van Winkle i inne opowiadania - Washington Irving
75. Saga rodu Forsyte'ów - John Galsworthy
76. Sława i chwała - Jarosław Iwaszkiewicz
77. Spowiedź dziecięcia wieku - Alfred de Musset
78. Stary człowiek i morze -  Ernest Hemingway
79. Strachy - Maria Ukniewiska
80. Straszny dziadunio - Maria Rodziewiczówna
81. Szkarłatna Litera - Nathaniel Hawthorne
82. Szklana menażeria - Tennessee Williams
83. Śmierć komiwojażera - Arthur Miller
84. Tom Jones - Henry Fielding
85. Tramwaj zwany pożądaniem - Tennessee Williams
86. Tysiąc żurawi - Yasunari Kawabata
87. W drodze - Jack Kerouac
88. Waverley - Walter Scott
89. Wehikuł czasu - Herbert George Wells
90. Wielkie nadzieje - Charles Dickens
91. Wilk stepowy - Hermann Hesse
92. Witajcie w Ciężkich Czasach - E.L. Doctorow
93. Władca pierścieni - John Ronald Reuel Tolkien
94. Wspomnienia z domu umarłych - Fiodor Dostojewski
95. Wybór Zofii - William Styron
96. Zakochane kobiety - D.H. Lawrence
97. Zew krwi - Jack London
98. Ziele na kraterze - Melchior Wańkowicz
99. Zły - Leopold Tyrmand
100. Życie snem - Pedro Calderon de la Barca

Czytaj dalej...

Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manczy T2 - Miguel de Cervantes Saavedra

Wstrząsnęła mną wiadomość podana przez The Guardian donosząca o nowym, hiszpańskojęzycznym  wydaniu Don Kichota; autor przekładu (adaptacji?), Andrés Trapiello,  postanowił przełożyć słynną powieść na nowoczesny język Antonio Banderasa i Pedra Almodovara. Już teraz przekład nazywany jest „zbrodnią przeciwko literaturze”. Czy warto bezcześcić czterechsetną rocznicę ukazania się drugiego tomu przygód błędnego rycerza i jego giermka, by wzbudzić kontrowersje? Pomysł wydaje mi się nie trafiony, ponieważ to w języku tkwi urok powieści, a upraszczanie prędzej czy później zaowocuje niechlujstwem językowym oraz chęcią skrócenia, bądź co bądź dość długiej historii. W Peplum  Amélie Nothomb mamy taką właśnie wizje przyszłości, gdzie Ulisses, czy Iliada maja formę ulotki z najważniejszymi faktami. Chata wuja Toma ukazuje się współcześnie w wersji okrojonej, jak również „przerabiany” w szkole podstawowej (za moich czasów) Robinson Crusoe. Nie rozumiem tworzenia wersji „light” klasyki – niestety, taka moda może dotrzeć i do nas, ponieważ współcześni ludzie nie rozumieją np. stukotu maszyny do pisania (ponoć!). Sięgnięcie do słownika (lub skorzystanie z przepastnych bebechów internetu) nie boli, a powieści napisane tak żywym językiem raczej się nie starzeją, co dopiero mówić o ich zupełnym niezrozumieniu. 

Drugi tom przygód Przemyślnego szlachcica Don Kichota z Manchy, który tym razem przybrał miano Rycerza Lwa, pisany jest w dość zabawnym nawiązaniu do poprzedniej części, a zarazem do prawdopodobnego sequela, którego autorem bynajmniej nie był Cervantes, tylko bliżej nieznany Aragończyk. Otóż, za sprawą bestselleru pióra Sidi Hameta Ben Engelego (wspomnianego w pierwszym tomie powieści, domniemanego autora), o przygodach błędnego rycerza, para bohaterów stała się rozpoznawalna, co pociąga za sobą cały szereg komicznych komplikacji. Sancho jak zwykle wypluwa z siebie z prędkością karabinu maszynowego całe antologie powiedzonek, a jego pan pakuje się nałogowo w kabałę. Znów przed czytelnikiem cała plejada drugoplanowych postaci i anegdotek opowiadanych przez nie. A czarownicy tylko dybią by, a to zmienić piękną i nadobną Dulcyneę w cuchnącą wieśniaczkę, a to wpakować Don Kichotowi ser do szyszaka.
Na zdjęciu widnieją oba tomy przygód najbardziej znanego wariata wszech czasów, jednak tutaj popełniłam małe odstępstwo od mojej czytelniczej normy, ponieważ na czas dość długiej podróży załadowałam sobie audiobook ze strony Wolne Lektury. Tłumaczenie autorstwa Walentego Zakrzewskiego nie odbiega od tego, które mam w wydaniu papierowym dokonanego przez państwa Czerny. Książka dostępna jest również jako ebook, ale polecam zapoznać się z żywiołowym  wykonaniem Wiktora Korzeniewskiego, którego Sancho Pansa jest po prostu bezbłędny!
Ale jeśli macie więcej wolnego czasu, to rekomenduję wersję papierową z PIWu. 

Jeszcze taki mały dopisek na zakończenie – mam wrażenie, że zarówno Don Kichot jak i seria W poszukiwaniu straconego czasu przez część osób jest znana jedynie z pierwszych kilku stron: sławna magdalenka, od której zaczyna się W stronę Swanna, oraz walka z wiatrakami to nie wszystko – dobre powieści są jak cebule: maja warstwy, nie tylko skórkę.
Powyżej jedna z moich książkowych perełek – Cervantesowskie Nowele przykładne (Novelas ejemplares) wydane nakładem F. A. Brockhausa. Istnieje również polskie tłumaczenie Zofii Karczewskiej-Markiewicz i Zdzisława Milnera, którego bardzo chętnie poszukam.

Czytaj dalej...

100 klasycznych książek, które musisz przeczytać

Wszyscy uwielbiają listy, topy wszech czasów, złote dziesiątki, etc. BBC ma swoją setkę, która krąży po internecie, niedawno ukazała się polska setka proponowana przez ludzi kultury, a dziś Setna Strona proponuje klasyczną setkę (z małym naddatkiem), z której możecie śmiało czerpać. 

Tytuły ułożone są alfabetycznie, a setka zawiera klasykę dziecięcą i "dorosłą" zarówno zagraniczną jak i polską. Kiedy usiadłam do tworzenia listy myślałam, że ciężko mi pójdzie, bo przecież sto powieści to bardzo dużo, ale okazało się, że tak się rozpędziłam, że miałam mnóstwo skreślania i należałoby zrobić nie jedną setkę, a kilka.

Klasyczna setka według Setnej Strony

1. Ania z Zielonego Wzgórza - Lucy Maud Montgomery
2. Anna Karenina - Lew Tołstoj
3. Archipelag Gułag - Aleksander Sołżenicyn
4. Biały kieł - Jack London
5. Bohater naszych czasów - Michaił Lermontow
6. Bracia Karamazow - Fiodor Dostojewski
7. Buddenbrookowie -  Tomasz Mann
8. Chata wuja Toma - Harriet Beecher Stowe
9. Chata za wsią -  Józef Ignacy Kraszewski
10. Chłopi - Władysław Reymont
11. Colas Breugnon - Romain Rolland
12. Cudzoziemka - Maria Kuncewiczowa
13. Czarny książę - Anna Sewell
14. Czarodziejska góra -  Tomasz Mann
15. Daisy Miller - Henry James
16. Dama Kameliowa - Aleksander Dumas (syn)
17. Dama z pieskiem - Antonin Czechow
18. David Copperfield - Karol Dickens
19. Dekameron -  Boccaccio
20. Doktor Żywago - Boris Pasternak
21. Dom na placu Waszyngtona - Henry James
22. Duma i uprzedzenie - Jane Austen
23. Dziewczęta z Nowolipek -  Pola Gojawiczyńska
24. Dziękuję, Jeeves! - P.G. Wodehouse
25. Dzika kaczka - Henryk Ibsen
26. Dziwne losy Jane Eyre - Charlotte Brontë
27. Emancypantki - Bolesław Prus
28. Fale - Virginia Woolf
29. Germinal - Émile Zola
30. Godzina pąsowej róży - Maria Krüger
31. Grek Zorba - Nikos Kazandzakis
32. Grona gniewu -  John Steinbeck
33. Hamlet -  William Shakespeare
34. Idiota - Fiodor Dostojewski
35. Jądro ciemności - Joseph Conrad
36. Juda nieznany -  Thomas Hardy
37. Kariera Nikodema Dyzmy - Tadeusz Dołęga-Mostowicz
38. Kiedy umieram -  William Faulkner
39. Klub Pickwicka -  Karol Dickens
40. Komediantka - Władysław Reymont
41. Komu bije dzwon -  Ernest Hemingway
42. Krystyna, córka Lavransa - Undset Sigrid
43. Księga dżungli - Rudyard Kipling
44. Kubuś Puchatek/Chtka Puchatka - A. A. Milne
45. Lalka -  Bolesław Prus
46. Lassie, wróć! - Eric Knight
47. Lolita -  Vladimir Nabokow
48. Los człowieka -  Michaił Szołochow
49. Lot nad kukułczym gniazdem - Ken Kesey
50. Łuk triumfalny - Erich Maria Remarque
51. Maleńka pani wielkiego domu -  Jack London
52. Małe kobietki - Louisa May Alcott
53. Marta -  Eliza Orzeszkowa
54. Mistrz i Małgorzata -  Michaił Bułhakow
55. Myśli - Marek Aureliusz
56. Myśli - Pascal
57. Nędznicy - Victor Hugo
58. Noce i dnie -  Maria Dąbrowska
59. Nora, czyli dom lalki - Henryk Ibsen
60. Obcy - Albert Camus
61. Obłomow - Iwan Gonczarow
62. Opowiesci niesamowite - E. A. Poe
63. Pamiętnik znaleziony w Saragossie - Jan Potocki
64. Pani Bovary - Gustave Flaubert
65. Panie z Cranford - Elizabeth Gaskell
66. Pelle zwycięzca - Martin Andersen Nexø
67. Pociągi pod specjalnym nadzorem - Bohumil Hrabal
68. Pożegnanie z Afryką - Karen Blixen
69. Proces - Franz Kafka
70. Przeminęło z wiatrem - Margaret Mitchell
71. Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manchy - Miguel de Cervantes y Saavedra
72. Przygody dzielnego wojaka Szwejka - Jaroslav Hašek
73. Przypadki Robinsona Crusoe - Daniel Defoe
74. Rodzina Połanieckich -  Henryk Sienkiewicz
75. Rok 1984 - George Orwell
76. seria o Panu Samochodziku - Zbigniew Nienacki
77. seria o Tomku Wilmowskim - Alfred Szklarski
78. Sidharta -  Hermann Hesse
79. Sto lat samotności - Gabriel García Márquez
80. Szatan z siódmej klasy - Kornel Makuszyński
81. Sztukmistrz z Lublina - Isaac Bashevis Singer
82. Targowisko próżnosci - William Makepeace Thackeray
83. Tess d'Urberville -  Thomas Hardy
84. Tristam Shandy -  Laurence Sterne
85. Trylogia  - Henryk Sienkiewicz
86. Trzech panów w łódce (nie licząc psa) -  Jerome K. Jerome
87. Uczta - Platon
88. Ulisses -  James Joyce
89. W niewoli uczuć - William Somerset Maugham
90. W Pustyni i w puszczy -  Henryk Sienkiewicz
91. W stronę Swanna (1 cz. cyklu W poszukiwaniu straconego czasu) - Marcel Proust
92. Wichrowe wzgórza - Emily Brontë
93. Wielki Gatsby - Francis Scott Fitzgerald
94. Wojna i pokój - Lew Tołstroj
95. Wujaszek Wania - Antonin Czechow
96. Wyznania - św. Augustyn
97. Zabić drozda - Nelle Harper Lee
98. Zbrodnia i kara - Fiodor Dostojewski
99. Ziemia obiecana - Władysław Reymont
100. Znachor - Tadeusz Dołęga-Mostowicz

Czytaj dalej...

Pelle Zwycięzca T4 - Martin Andersen Nexø

"Po raz czwarty wyruszał Pelle na zdobycie świata; tym razem była to gorzka konieczność. Do tej chwili miał jeszcze możność wyboru, lecz teraz czuł, że jego wędrówka jest decydująca: albo padnie, albo osiągnie cel. Jeśli zwycięży, zdobędzie wieczność."
To już ostatni tom powieści Pelle zwycięzca. Nasz bohater, zmieniony niesłusznym wyrokiem wraca na przedmieścia Kopenhagi nie jako charyzmatyczny mówca porywający tłumy do rewolucji, a zwyczajny, szary człowiek, o którym mało kto pamięta. Znajduje on jednak pocieszenie u boku żony, Ellen i dzieci. Klepią biedę, choć pragną się podźwignąć. Emancypacja Pellego, która dokonała się poprzez naukę i książki przynosi rezultaty w postaci nowego, wspaniałego zamysłu - spółdzielni obuwniczej. Droga rozwoju i polepszania jakości życia robotników nie wiedzie więc przez rewolucję, a ewolucję. 

Pellego polecam czytelnikom nastawionym na klasykę, bo doskonale odnajdą się w języku Martina Andersena Nexø. Marzy mi się nowe wydanie, a może i nawet serial na podstawie całości. Myślę, że warto zwrócić uwagę na tę powieść; nie tylko ze względu na głównego bohatera, co na całe tło historyczne, drobnych robotników rolnych, biedoty miejskiej, a także wykwalifikowanych, ale źle opłacanych i niedocenianych robotników z wielkich miast. 

Zastanawiam się nad brakiem wznowień po 1949 roku. Może nie chciano poddawać ludziom rewolucyjnych pomysłów? W takim razie czemu zapomniano o dziele Duńczyka w czasach Solidarności? Może właśnie przez krytykę buntu i światopogląd autora? 

I jeszcze mam takie dwie formalne sprawy: czy mam zostawić disqusa, czy wrócić do poprzedniego sposobu komentowania?

Druga sprawa: przeczytałam już 70% pięknej polskiej klasycznej powieści realistycznej. Już nie mogę się doczekać, kiedy się z Wami podzielę moimi przemyśleniami.

Zobacz także:
Pelle Zwycięzca Tom 1
Pelle Zwycięzca Tom 2
Pelle Zwycięzca Tom 3

Czytaj dalej...