Czterech - Grzegorz Chlasta

Wydawnictwo Czarna Owca wypuściło interesującą serię dla osób, które od literatury faktu oczekują czegoś więcej niż reportaży, które chcą być na bieżąco z polityką oraz historia najnowszą. Kolejna po Ostatnim samuraju (rzecz o Sławomirze Petelickim), czy wywiadzie-rzece z Aleksandrem Makowskim Zawód: szpieg, jest książka o narodzinach UOPu: Czterech.
Urząd Ochrony Państwa uformowany został w 1990, istniał zaledwie dwanaście lat, po czym wyewoluował w dwa osobne twory: Agencję Wywiadowczą oraz Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego. 
UOP de facto został stworzony przez czterech ludzi o odmiennych charakterach, różniących się stosunkiem do świata, jednak mających na celu dobro kraju, który po przemianach ustrojowych targany był poważnymi kryzysami, szczególnie na wysokich, politycznych szczeblach. Brochwicz, Miodowicz, Sienkiewicz oraz Niemczyk stanowili trzon nowo powstałego organu. Pierwszym dyrektorem UOPu był Krzysztof Kozłowski. O samych początkach współpracy z Kozłowskim Bartłomiej Sienkiewicz mówi: Wszyscy mu odmawiali. Łowił - w sensie dosłownym - ludzi do tego resortu. Chodził, prosił, namawiał, lecz nikt nie chciał się zgodzić. Każdy  odpowiadał: daj spokój, do jakiego szamba ty mnie zapraszasz?!... A on cierpliwie powtarzał, że w każdym domu, nawet najporządniejszym, a Polska nie była wtedy porządnym domem, ktoś musi czyścić sanitariaty. Samo się nie zrobi. I nagle znalazł takich paru frajerów, szaleńców, nie wiem, jak to nazwać - poszukiwaczy przygód. Ci powiedzieli: zgoda!
Przez sito weryfikacji nie przeszedł co czwarty funkcjonariusz. Także metody pracy musiały się radykalnie zmienić.
Czterech Grzegorza Chlasty składa się z wywiadów przeprowadzonych z Wojciechem Brochwiczem, Piotrem Niemczykiem oraz z - ostatnio "na topie" Bartłomiejem Sienkiewiczem, a także wypowiedzi zaczerpniętych z Wszystko zaczęło się w Krakowie autorstwa Konstantego Miodowicza (Miodowicz zmarł w zeszłym roku, nie mógł więc dokończyć udziału w książce) zamieszczonego w Przeglądzie Bezpieczeństwa Wewnętrznego. 
W Czterech nie zabraknie "momentów" takich jak sławna instrukcja 0015, czy tajemnicza "szafa Lesiaka". Warto przyjrzeć się tej publikacji, bo dokłada czytelnikowi kolejny kamyczek do koszyczka wiedzy o Służbach Specjalnych.

 Za możliwość przeczytania książki dziękuję Wydawnictwu Czarna Owca.

Thomas Hardy



Thomas Hardy, zdjęcie z Wikipedii

Dzisiaj przypada rocznica urodzin mojego ukochanego powieściopisarza, Thomasa Hardy'ego. W jego prozie zakochałam się będąc na studiach i czytam ją chętnie do dziś. Myślę, że to się nie zmieni. Moją najukochańszą powieścią (taką, co to się ją zabiera na "bezludną wyspę") jest Z dala od zgiełku tłumu, którą czytałam trzy razy po polsku i raz w oryginale. Oczywiście widziałam również ekranizację z Alanem Batesem w roli Oaka, i już czekam na przyszłoroczną odsłonę z Carey Mulligan w roli Batszeby Everdane.

Thomas Hardy, pisarz i poeta angielski przyszedł na świat 2 czerwca 1840 roku w Higher Bockhampton, miejscowości położonej niedaleko Dorchester w hrabstwie Dorset (w powieściach Hardy’ego utrwalone jako Wessex). Thomas Hardy senior był miejscowym mistrzem murarskim. Matka, Jemima zajmowała się edukacją małego Thomasa podsuwając mu klasykę literatury, między innymi Wergiliusza. Na przyszłe zainteresowania chłopca miała wpływ również babka pisarza, Mary Head, której dar żywego słowa dał początek większości opowieści snutych na kartach późniejszych książek. 
Lata 1849-1856 Hardy spędził w szkole średniej, następnie na wyraźnie życzenie ojca zaczął terminować u architekta i konserwatora kościołów, Johna Hicksa. Niedługo później zaczął tracić wzrok – być może za sprawą złego oświetlenia w pracowni i przemęczenia. Hardy rzucił więc architekturę dla literatury, którą kochał od dawna. Chwała Bogu, wzrok zaczął się polepszać i do końca życia Hardy'ego pozostawał sprawny.
Najbardziej znany z powieści, zaczął Hardy swoją przygodę z literaturą od poezji. Do której wrócił dopiero pod koniec życia. Pierwszą opublikowana powieścią były wydane w 1871 roku Rozpaczliwe lekarstwa, lecz pierwszą, która odniosła sukces była sielanka Pod drzewem pod zielonym, wydana rok później. Kolejnymi były rozgrywające się w Wessex Z dala od zgiełku tłumu,  Powrót na wrzosowisko, Burmistrz Casterbridge, Tess d’Urberville (rozsławiona przez film Romana Polańskiego w 1979), oraz Juda nieznany, który wydany w 1895 roku wywołał liczne kontrowersje.  
Późne powieści Hardy’ego są niezwykle realistycznym zapisem stanu kultury socjalnej czasu panowania królowej Wiktorii. Hardy widział podziały i niesprawiedliwość społeczną, sytuację materialną kobiet, oraz zaściankową mentalność. W swoich powieściach nierzadko poruszał problemy będące ówcześnie tematem tabu – nieślubne potomstwo (Juda nieznany), gwałt, oraz zniewolenie kobiet (Tess d’Urberville), elitarność nauki (Juda nieznany), emancypacja kobiet (Batszeba z powieści Z dala od zgiełku tłumu odprawia nieuczciwego ekonoma i sama prowadzi gospodarstwo, również pojawia się na giełdzie zbożowej zdominowanej przez mężczyzn).
Thomas Hardy zmarł 11 stycznia 1928 w Dorchester.   


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...