Arystoteles (Żywoty i poglądy słynnych filozofów - Diogenes Laertios)

Arystoteles, syn Nikomacha i Faistydy, pochodził ze Stagiry. Był najzdolniejszym uczniem Platona. Zgodnie z tym, co pisze Timoteos z Aten w Żywotach, wadliwie wymawiał niektóre głoski, a nadto — jak mówią — miał bardzo chude nogi, maleńkie oczy, ubierał się wykwintnie, nosił pierścienie i przesadnie pielęgnował zarost. Według Timoteosa miał z nałożnicą Herpylidą syna Nikomacha. Odszedł od Platona jeszcze za życia mistrza, który podobno powiedział: „Arystoteles porzucił nas tak, jak źrebię porzuca matkę, która je zrodziła”. Wybrał w Liceum miejsce odpowiednie do przechadzek i przechadzając się tam codziennie aż do momentu namaszczenia się oliwą, filozofował ze swoimi uczniami. Stąd wzięła początek nazwa „szkoła perypatetycka”. Według innych natomiast nazwa ta pochodzi stąd, że Arystoteles, przechadzając się razem z zażywającym spacerów po przebytej chorobie. Następnie przebywał w Macedonii na dworze Filipa i zajmował się nauczaniem jego syna Aleksandra. Ułożył też prawa dla jego poddanych.

Przypisują mu także przepiękne sentencje.
Na pytanie, jaką korzyść odnoszą kłamcy, „Tę — odpowiedział — że kiedy mówią prawdę, nikt nie daje im wiary”. Skarcony raz za to, że dał jałmużnę jakiemuś nicponiowi, odpowiedział: „Ulitowałem się nad człowiekiem, a nie nad jego charakterem”. Zwykł był mawiać do swoich przyjaciół i tych, którzy mu towarzyszyli, kiedykolwiek i gdziekolwiek przypadkowo przebywał: „Jak wzrok przyjmuje od otaczającego powietrza świat, tak dusza je bierze od nauki”. Często napominając Ateńczyków mawiał, że wynaleźli uprawę zboża i prawa, ale z pszenicy korzystają, a z praw nie. „Korzenie wychowania — mówi — są gorzkie, ale owoc jego jest słodki”. Zapytany, co się szybko starzeje, odpowiedział: „Wdzięczność”. Na pytanie, co to jest nadzieja, odpowiedział: „Marzenia senne na jawie”.


Mówił, że trzy rzeczy są potrzebne w wychowaniu: talent wrodzony, nauka, ćwiczenie. Słysząc, że ktoś z niego szydzi, powiedział: „W mojej nieobecności może mnie nawet chłostać”. Mówił, że uroda jest więcej warta niż list polecający. Niektórzy twierdzą, że miał to powiedzieć Diogenes, Arystoteles natomiast miał nazwać piękną powierzchowność darem boga, Sokrates — krótkotrwałą tyranią, Platon — przywilejem natury, Teofrast — niemym oszustwem, Teokryt — złem ubranym w kość słoniową, Karneades - władzą królewską bez siły wojskowej.


Zapytany, czym się różnią ludzie wykształceni od niewykształconych, odpowiedział: „Tym, czym żywi od umarłych. Mawiał, że wykształcenie jest w chwilach pomyślności ozdobą, a w chwilach nieszczęścia — schronieniem. Rodziców, którzy kształcili swe dzieci, uważa za godniejszych szacunku od tych, którzy je tylko spłodzili, bo ci drudzy dali im tylko życie, a ci pierwsi — piękne życie. Komuś, kto chełpi się, że pochodzi z wielkiego miasta, powiedział, że nie na to trzeba zwraca uwagę, skąd kto pochodzi, ale na to, czy jest godny swojej wielkiej ojczyzny. Zapytany, czym jest przyjaciel, odpowiedział: „Jedną duszą mieszkającą w dwóch ciałach”. Mówił, że niektórzy ludzie są tak oszczędni, jakby mieli wiecznie żyć, inni tak rozrzutni, jakby mieli natychmiast umrzeć.


Pytającemu, dlaczego tak wiele czasu poświęcamy rzeczom pięknym, powiedział: „To pytanie ślepca”.
Na pytanie, co dała mu filozofia, odpowiedział: „To, że bez przymusu czynię to, co inni czynią z obawy przed prawami”.

Ten wpis dedykuję wszystkim studentom i absolwentom filozofii, oraz tym, którzy szukają mądrości na "własny użytek". 

4 komentarze:

  1. Bardzo podoba mi się to przyrównanie ludzi myślących od niemyślących do żywych i martwych. Kiedy czyta wpis na temat pozycji tak wiekowej korci mnie aby po nią sięgnąć, a z drugiej strony rodzi obawę, czy język się nie zestarzał, czy archaizm nie utrudni lektury.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nie, Diogenesa Laertiosa czyta się na prawdę wspaniale. Podaje masę ciekawostek, przytacza anegdoty i podaje kompletną (jak na owe czasy) bibliografię filozofów. Mnóstwa filozofów. Polecam Ci to z czystym sumieniem.

      Usuń
  2. Genialne są te teksty. :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. To się nazywa Mistrz Ciętej Riposty:)

      Usuń

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...